Persoonlijk: nyctofobie

Een taboe: volwassenen die bang zijn in het donker. Dat is toch alleen iets voor kinderen? Niet waar! Zo’n 5 tot 10 % van de volwassenen hebben er last van. Ik ook.

De angst voor de nacht en duisternis heet officieel nyctofobie. Dat kinderen een tijdje bang in het donker zijn, wordt als normaal gezien. Vaak komt dit doordat ze een eng verhaal hebben gehoord of iets spannends mee hebben gemaakt. Hun fantasie slaat op hol en ze bedenken van alles wat er kan gebeuren ’s nachts. Na een tijdje gaat dit meestal weer over. Bij mij is het nooit helemaal over gegaan. Ik voel me nog regelmatig bang in het donker.

10300520_10154573744465037_6518872914383066458_n

Nachtmerrie

Ik denk me te kunnen herinneren wanneer mijn angst voor het donker begon. Het was toen ik als kind achter in de auto in slaap viel en een nachtmerrie kreeg. Tijdens het in slaap vallen zag ik schaduwen over de stoel voor me komen en gaan. Deze werden veroorzaakt door de straatlantaarns langs de snelweg. Ik had toen al een levendige fantasie en de vormen van de schaduwen leken op grote personen of figuren, met een ondefinieerbare vorm. Wat wel duidelijk was, was dat ze met hun armen dreigend omhoog stonden. Met dat uitzicht viel ik dus in slaap. Het gevolg was een nachtmerrie waarin de figuren op de stoel terugkwamen. Als enorme disneyfiguren. Ik zat in een huiskamer tv te kijken en opeens waren daar onder andere Goofy en Mickey Mouse die boven me uit torenden. En nee, ze waren niet vriendelijk zoals in Disneyland. Ze waren evil. Erg evil. Ik probeerde te vluchten en opende de deur, maar de woonkamer waar ik in zat zweefde ergens in een donker gat en ik kon het huis dus niet uit. De disneyfiguren vermeerderden zich en bevonden zich overal: in en rond de woonkamer. En ik kon niet weg.

Nu, zo’n 35 jaar later, associeer ik deze droom nog steeds met mijn angst voor het donker. Geen idee of dat klopt. Het maakt niet uit, de angst is er. En het is fijn een oorzaak aan te kunnen wijzen.

Waar ben ik dan bang voor?

Je zou je af kunnen vragen waar ik dan bang voor ben in het donker. ’s Nachts is er toch niets anders in de wereld dan overdag? Mijn rationele ik is het daar helemaal mee eens. Mijn irrationele ik denkt daar echter heel anders over. Die ziet ’s nachts opeens overal gevaar, irrationeel gevaar. Een science fiction film gezien? De bastards uit de film kunnen zich opeens ophouden in een hoekje in het donker. Onder het bed of achter het doucegordijn. Ik kijk nooit meer een horrorfilm. Chucky heeft me nog jaren achtervolgd. Hi, I’m Chucky,  you want to play? Niet grappig.

Iedereen, ook mijn rationele ik, roept altijd dat geesten, spoken en ander naar gespuis uit SciFi en horrorfilms niet bestaan. Maar wie weet het zeker? Mijn irrationele ik in ieder geval niet.

Vreemde omgeving

Gelukkig is het niet zo dat ik thuis met het licht aan moet slapen of dat als ik ’s nachts over straat fiets ik me met angst en beven voortbeweeg. Ik woon sinds maart 2008 in m’n huidige woning en ben hier bijna nooit meer bang in het donker omdat ik me er thuis voel en de kamers goed ken. Waar ik wel bang kan zijn, is bijvoorbeeld in een vreemd huis. Zo verbleef ik afgelopen jaar een week bij vrienden in Denemarken. Zij hebben een enorm groot huis. Ik sliep aan de ene kant van het huis en het toilet bevond zich helemaal aan de andere kant van het huis. Ik moest een gang, een woonkamer en een kantoor door. Dat doe ik niet rustig in het donker. Zeker niet als er een hobbelpaard in de woonkamer staat die me met zijn glazen, reflecterende oogjes aanstaart. Overdag scan ik waar de lichtknopjes zitten en hoe ik van m’n bed naar het toilet kan komen zonder dat ik me al te lang in het donker hoef te bevinden. Ik benijd mensen die acht uur kunnen slapen zonder naar het toilet te hoeven. Helaas ben ik niet gezegend met een grote blaas en moet ik gemiddeld twee keer per nacht m’n bed uit.

15413_10154573746425037_59810079246360214_n

Niet alleen

Veel volwassenen schamen zich voor hun angst voor het donker. Het is niet een onderwerp waar makkelijk over gepraat wordt. Zoals ik in de inleiding al zei: angst voor het donker wordt geassocieerd met iets voor kinderen.

Hoeveel procent van de volwassenen is bang in het donker? Ik kom percentages tussen de 5 en 10 % van de Noord Amerikaanse bevolking tegen. Volgens deze site is angst voor het donker nummer 4 in de top 10 van angsten, na angst voor spreken in het openbaar, de dood en spinnen. Onderzoek uitgevoerd in het Verenigd Koninkrijk toont dat 4 van de 10 volwassenen bang zijn in het donker. Ik ben dus niet alleen met mijn angst. En toch, als ik soms aan iemand vertel dat ik regelmatig bang ben in het donker, krijg ik wazige blikken. Blikken waaruit blijkt dat de ander het niet begrijpt. Je bent toch een volwassen, intelligente, zelfstandige vrouw? Dan ben je toch niet bang in het donker? En jij dan, jij volwassen, intelligente, zelfstandige vrouw die gillend wegrent voor een muisje? Net zo irrationeel, wel algemeen geaccepteerd.

Therapie?

Angst voor het donker kan behandeld worden met cognitieve gedragstherapie. Ik heb nooit de stap gezet om hulp bij mijn angst te zoeken, omdat mijn angst mijn leven niet beheerst, de situaties waarin ik bang ben niet frequent voorkomen en ik er redelijk mee om kan gaan als zo’n situatie zich wel voordoet. En misschien ook omdat de angst gepaard gaat met een gevoel van schaamte. Ik vind het behoorlijk spannend om dit blog te publiceren en ik ben erg benieuwd naar jouw ervaringen.

Ben jij wel eens bang in het donker en hoe ga je er dan mee om?

 

afraid-of-the-dark verkleind

4 gedachten over “Persoonlijk: nyctofobie

  • september 5, 2014 om 2:41 pm
    Permalink

    Wat een interessante artikel! Ik moet
    eerlijk bekennen, in hotels of ergens
    anders dan mijn huis heb ik minstens
    iets van een lichtbron aan. Het voelt
    toch ongemakkelijk… Een deel komt
    door al die crimescenes en die
    verrekte horror verhalen 😛 Xx
    http://icepandora.blogspot.com

    Beantwoorden
    • september 6, 2014 om 5:01 pm
      Permalink

      Fijn te horen dat ik niet de enige ben…ook al zeiden de statistieken dat ook al. Om te oefenen vaker op vakantie gaan ;)?

      Beantwoorden
  • oktober 16, 2014 om 11:38 am
    Permalink

    Jeempie wat een herkenbaar verhaal, zelfs hoe het begon kan ik me in herkennen. Met mijn zus lagen we op de achterbank van mijn moeders Fiat pandaatje. Ze had de banken plat gelegd en we gingen zo gezegd met mijn zus sterren kijken.. ik zag ook alleen maar de schim van de lantaarns.
    Heb een mega fantasie tot vermoeiend af en toe en kan me in de nacht niet focussen op de realiteit. Vanaf kinds af aan heb ik al moeite met de nacht en vooral als ik passief in bed lig, dus fietsen en zo gaat wel in de avond. Ben zelf Yoga docent en heb al best wat dingen helder.. alleen merk ik dat deze angst nu weer meer boven komt. Mijn vriend is een reus, we hebben dikke sloten een ruige waakhond… maar toch.. Ik ga er mee aan de slag! Dank voor het aanzetje!

    Beantwoorden
    • oktober 26, 2014 om 10:15 am
      Permalink

      Bedankt voor het delen, Denise. Heel veel succes en sterkte!

      Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *